Liście na wierzchołku łodygi

Liście powstają na wierzchołku łodygi nie zawsze w tej kolejności, w jakiej występują na spirali zasadniczej; podobnie również nie muszą powstawać jednocześnie zawiązki wszystkich liści tego samego okółka. Zdarza się nawet, iż tylko jedna strona wierzchołka wzrostu wykazuje znaczną aktywność w tworzeniu zawiązków liści. Również dywergencje liści całkowicie wykształconej łodygi ulistnionej skrętolegle nie zawsze odpowiadają dywergencjom zawiązków liści na jej szczycie. Mianowicie, pomijając ulistnienie, dywergencje te zbliżone są coraz bardziej do kąta granicznego. Dywergencje liści całkowicie wykształconej łodygi stanowią często wynik późniejszego skręcenia sie młodej łodygi. Read more… »

Pochwa skrobiowa

Najbardziej wewnętrzna warstwa komórek kory pierwotnej może być wykształcona w nadziemnych pędach roślin lądowych jako pochwa skrobiowa z dużymi, łatwo przemieszczającymi się ziarnami skrobi, W pędach podziemnych oraz w łodygach roślin wodnych najbardziej wewnętrzna warstwa kory pierwotnej tworzy typową jednowarstwową endodermę. Natomiast rośliny o pędach Zdrewniałych nie wykształcają endodermy. W licznych pędach nadziemnych brak wyraźnie zaznaczonej granicy kory pierwotnej. Walec osiowy. Przebiegający środkiem łodygi walec osiowy zbudowany jest głównie z tkanki miękiszowej, która w związku z jej położeniem we wnętrzu łodygi jest bezbarwna lub może zawierać chloroplasty tylko w niewielkiej liczbie, nawet w pędach nadziemnych. Read more… »

Tkanka wzmacniająca

Tkanka wzmacniająca tworzy w łodydze warstwy albo pasma zbudowane z kolenchymy lub sklerenchymy; u wielu roślin jest ona zlokalizowana blisko powierzchni w wystających krawędziach łodygi. W korze pierwotnej pędów nadziemnych występuje ona bezpośrednio pod epidermą lub w jej pobliżu, rzadziej natomiast w głębszych partiach łodygi. Tkanka wzmacniająca czyni łodygę wytrzymałą na zginanie. Zostaje to osiągnięte przy zużyciu niewielkiej ilości materiału wzmacniającego przez rozmieszczenie go w warstwach peryferycznych. Powszechnie znany jest fakt, iż rury żelazne nawet o bardzo cienkich ścianach mają dużą wytrzymałość na zginanie. Read more… »

Przebieg wiązek przewodzących i sposób ich rozmieszczenia

Odpowiednio do wypełnianych przez nie funkcji wiązki przewodzące tworzą nieprzerwane pasma przebiegające od szczytowych partii korzeni do końcowych odcinków łodyg i liści. Przebieg wiązek daje się najlepiej prześledzić na preparatach zmacerowanych. Liczba wiązek przewodzących w łodydze może być różna. Może np. występować tylko jedna wiązka przewodząca, biegnąca środkiem łodygi, a stanowiąca przedłużenie centralnej wiązki korzenia. Read more… »

Wiązki łodygowo-liściowe

U roślin nasiennych wiązki przewodzące wznoszą się w łodydze tylko na pewną wysokość, a następnie najczęściej odginają się na zewnątrz i wchodzą do liści. Dlatego wiązki te określamy jako łodygowo-liściowe. Wszystkie wiązki, które wchodzą z osi pędu do jednego liścia nazywamy szlakiem liściowym; poszczególne wiązki szlaku liściowego określamy jako pasma szlaku liściowego. Szlak liściowy może być jednowiązkowy albo wielowiązkowy. W międzywięźlach łodyg skrzypów, roślin iglastych i dwuliściennych wiązki łodygowo-liściowe przebiegają w równych odległościach od środka łodygi; jak widać na przekroju poprzecznym, są one ułożone na obwodzie koła, tworzą zatem rodzaj walca, który daje się rozciąć wzdłuż i rozłożyć. Read more… »

Komórki towarzyszące

Komórki towarzyszące występują tylko u Angiospermae. Powstają one jako komórki siostrzane członów rurek sitowych w wyniku podziału podłużnego komórki macierzystej na człon rurki sitowej i komórkę towarzyszącą; nastepnie komórka ta najczęściej dzieli się jeszcze poprzecznie. Komórki towarzyszące mają znacznie węższe światło niż człony rurki sitowej. Każda wiązka jest otoczona pochwą wiązkową. Może ona być zbudowana ze ściśle do siebie przylegających komórek miękiszowych (niekiedy z obficie występującymi w nich dużymi ziarnami skrobi) albo z komórek sklerenchymy. Read more… »

Grupy Cormophyta

W walce o światło i przestrzeń wykształciły się dwie grupy Cormophyta. Mają one zupełnie odrębną budowę i są szczególnie charakterystyczne dla wilgotnych lasów tropikalnych; są to liany (pnącza) i epifity (porośla); nie brak ich jednak i u nas. Liany, czyli pnącza. Rośliny te mają możność wysunięcia liści z cienia i umieszczenia ich na powierzchni koron drzew lub też na innych silniej oświetlonych miejscach sklepienia lasu; osiągają to w krótkim czasie, bez wielkiego nakładu materiału i bez rozwijania pni kolumnowych: cienkimi łodygami oplatają obce pędy, pnie drzew i gałęzie, wspinając się w ten sposób do góry. Zdrewniałe, podobne do lin łodygi lian przyczyniają się znacznym stopniu do przeobrażenia w wielu miejscach pierwotnego lasu tropikalnego w gęstwinę nie do przebycia. Read more… »

Wąsy u roślin

Typowo wykształcone wąsy są nitkowate, nierozgałęziane albo rozgałęzione, i mają w wysokim stopniu rozwiniętą wrażliwość na dotknięcie; mogą one owijać się naokolo obcej podpory, umocowując w ten sposób pęd. U wielu roślin mających wąsy organy te powstały w wyniku przeobrażenia rozgałęzionych osiędów (wąsy pochodzenia pędowego), np. u Parthenocissus. U Pasiflora oraz u wielu innych roślin nierozgałęzione wąsy wyrastają z kąta liścia, co ułatwia rozpoznanie w nich pędów bocznych. U innych są to przekształcone liście (wąsy pochodzenia liściowego), np. Read more… »

Proces wsysania

U rośliny owadożernej Pinguieulc małe zwierzątka mocno przyklejają się do lepkich główek gruczołowatych włosków, umieszczonych na górnej stronie liścia, przy czym brzeg blaszki liściowej zwija się nieco. Występujące u nas w wodach stojących gatunki Utricularia, które są całkowicie zanurzone w wodzie, mają na liściach małe zielone pęcherzyki, powstałe z przekształcenia łatek postrzępionych liści; ich wewnętrzna powierzchnia odpowiada górnej stronie liści. pęcherzyki te stanowią wypełniające się wodą pułapki na zwierzęta. Mają one mały otwór, zamknięty wodoszczelną klapką, otwierającą się elastycznie tylko do wnętrza. Po zewnętrznej stronie klapki sterczą nieruchome szczecinki, które działają jak dźwignie; małe zwierzęta wodne trącając jedną z szczecinek powodują otwarcie klapki. Read more… »

Urządzenia chwytne egzotycznych roślin owadożernych

Jeszcze doskonałej i sprawniej działają urządzenia chwytne egzotycznych roślin owadożernych. Wprost zadziwiająca jest szybkość działania takiego mechanizmu u należącej do Droseraceae muchołówki (Dionaea). Muchołówka występuje na wilgotnych, piaszczystych murawach Karoliny. Na górnej powierzchni jej liści występują obficie gruczoły trawienne. Liście te, ząbkowane na kształt grzebienia, mają zdolność szybkiego składania się. Read more… »