Komórki szczytowe

Wierzchołek apikalnych stref wzrostu w wielokomórkowych plechach, nawet wtedy gdy są one zbudowane z wielu warstw komórek, prawie zawsze zajęty jest przez jedną tylko komórkę szczytową. U niektórych form różni się ona nieznacznie od innych komórek, tak jak u glonu Cladophora glomerata. Natomiast na nitkowatych „długopędach” krzaczasto rozgałęzionej morskiej brunatnicy Cladostephus verticillatus od razu zwracają uwagę wielkie kopułowate komórki szczytowe. Każda taka wydłużająca się komórka szczytowa dzieli się stale poprzecznymi równoległymi ścianami, które odcinają krążkowate komórki w pobliżu jej podstawy. Nowo oddzielone komórki dzielą się następnie prawidłowo ścianami podłużnymi i paprzecznymi na większą ilość początkowo jeszcze embrionalnych komórek, tzw. Read more… »

Wątrobowce

U większości wątrobowców odgałęzienia boczne biorą początek z osi macierzystej — obok zawiązków listków, a u mchów — pod tymi zawiązkami. Te grzbietobrzuszne, bilateralne lub promienisto ulistnione łodyżki są również plechami analogicznymi do pędów roślin wyższych. Mszaki nie mają bowiem jeszcze korzeni, mimo że w przeciwieństwie do większości glonów są z reguły organizmami lądowymi. Przymocowują się do podłoża za pomocą chwytników (ryzoidów). U wątrobowców chwytniki przedstawiają nierozgałęzione jednokomórkowe włoski, odgraniczone u podstawy poprzeczną błoną, natomiast u mchów występują w postaci rozgałęzionych nitek komórkowych. Read more… »

Epikotyl

Odcinek łodygi następujący za hypokotylem i dochodzący do najbliższego liścia nosi nazwę epikotylu ; ta część łodygi rozwija się z wierzchołka wzrostu zarodka. Podobnie jak plechy wielu roślin kormus niemal zawsze zwiększa znacznie swoją powierzchnię przez tworzenie rozgałęzień. U licznych roślin powstają one w ich wczesnych stadiach rozwojowych, mianowicie podczas rozwoju siewek. Oś pędu tworzy pędy boczne (pędy pochodne), korzeń — korzenie boczne (korzenie pochodne). W ten sposób powstaje system pędowy oraz system korzeniowy. Read more… »

Tkanki stałe

Tkanki stałe u większości mszaków są znacznie bardziej zróżnicowane niż u glonów. Związane jest to z życiem lądowym mszaków i z odmiennymi warunkami życiowymi, niż je mają glony żyjące w wodzie. Pokolenie paproci żyje najczęściej samodzielnie jako zielony, płaski, sercowaty twór przymocowany do podłoża jednokomórkowymi chytnikami. Osiąga ono najwyżej kilka centymetrów długości i jest niekiedy podobne do małej plechy wątrobowca. Ciało rośliny osiowej. Read more… »

Oś pędu

Na osi pędu osadzone są liście; zadaniem osi jest powiększanie rozmiarów systemu pędowego przez jej wydłużanie się, tworzenie nowych liści oraz pędów bocznych. Służy też ona do przewodzenia substancji pomiędzy liśćmi a korzeniami; prócz tego może magazynować pewne substancje zapasowe. Liście, podobnie jak płaskie szerokie rozgałęzienia roślin plechowych, stanowią organy asymilacji; pełnią one również funkcję organów transpiracji. Łodyga i liście są przystosowane swoją zewnętrzną i wewnętrzną budową do pełnienia wymienionych funkcji. Wierzchołek wzrostu. Read more… »

Komórka szczytowa

Na szczycie wierzchołka wzrostu pędu skrzypów i większości paproci występuje tylko jedna komórka szczytowa. Komórka ta ma często kształt trójściennej piramidy (czworościanu) zwróconej swoją uwypukloną podstawą na zewnątrz, Jest cna trójsieczna; oddzielane przez nią segmenty odkładane są ku podstawie wierzchołka wzrostu. Widziana z góry ma kształt trójkąta równobocznego, w którym nowe płaszczyzny podziałowe zakładające się równolegle do ścian bocznych odcinają kolejno z trzech jego stron nowe segmenty. Każdy z powstałych segmentów dzieli się w dalszym ciągu nowymi ścianami komórkowymi; zawiązki liści powstają początkowo również z jednej z reguły klinowatej komórki szczytowej; komórka ta wszelako jest w tym przypadku dwusieczna. Najczęściej jednak zatraca ona następnie charakter komórki szczytowej; zawiązki l iści kształtują się ostatecznie następstwie „wzrostu brzeżnego”, który odbywa sie przy współudziale licznych komórek brzeżnych, stanowiących równowartościowe elementy tkanki embrionalnej. Read more… »

Komórki embrionalne

Komórki embrionalne wyodrębniają się już w szczytowej partii stożka wzrostu, jako jedna lub też kilka warstw peryferycznych, tworzących tunikę oraz otoczony przez nią trzon centralny, zwany korpusem. Również i poniżej szczytu stożka wzrostu komórki tworzące tunikę dzielą się przede wszystkim ścianami antyklinalnymi, podczas gdy ściany komórek korpusu są zorientowane antyklinalnie i peryklinalnie. Jednak wierzchołki wzrostu widłaków, większości drzew iglastych i np. trawy Saccharum nie wykazują takiego zróżnicowania; nie mają one zupełnie tuniki. Zawiązki liści oraz zawiązki pędów bocznych rozwijają się w postaci wielokomórkowych uwypukleń, powstających w wyniku lokalnego podziału komórek. Read more… »

Prawidłowość w rozmieszczeniu liści

Na prosto wzniesionych pędach, których liście rozwijają się we wszystkich kierunkach, daje się stwierdzić szczególna prawidłowość w rozmieszczeniu liści. Prawidłowość ta uwidocznia się bardzo wyraźnie przy oglądaniu wierzchołka wzrostu pędu z góry. Najmłodsze zawiązki liści, odpowiednio wyzyskując istniejącą w pączku wolną przestrzeń, następują regularnie po zawiązkach starszych. Najwyraźniej uwidacznia się sposób ułożenia liści na łodydze, gdy nakreśli się schematyczny narys ulistnienia wykształconego już pędu lub pączka szczytowego. W diagramie takim zaznaczamy liście w postaci schematyzowanych kontu rów ich przekrojów poprzecznych. Read more… »

Rośliny o ulistnieniu skrętoległym

U roślin o ulistnieniu skrętoległym szczególnie częste są wartości dywergencji 1/3, 5/8,18/84. Licznik każdego z tych ułamków stanowi sumę liczników dwu ułamków poprzednich, mianownik zaś sume ich mianowników. W obrębie tego szeregu, dajacego się w odpowiedni sposób przedłużać, wszystkie wartości dywrgencji mieszczą się pomiędzy 112 (1800), a (1200) obwodu łodygi. Im bardziej oddalają się one od początku szeregu, tym bardziej zbliżają się do kąta (granicznego) 13703028. Podany szereg ułamków nazwano szeregiem głównym różnych typów ulistnienia skrętoległego. Read more… »

Typy ulistnienia okółkowego

Poszczególne typy ulistnienia okółkowego wykazują różną, ale stałą dla każdego typu liczbę liści w okółku. Kąt dywergencji pomiędzy sąsiadującymi liśćmi każdego okółka ma tę samą wartość . Odpowiada ona obwodowi kola, podzielonemu przez liczbę liści w okółku. W różnych okółkach tej samej łodygi kąt dywergencji ma z reguły tę samą wartość. Liście kolejno po sobie następujących okółków są zwykle międzyległe: w sąsiadujących ze sobą okółkach położenie ich zmienia się w ten sposób, że np. Read more… »