Liście pączku

Mogą one być płasko rozpostarte, albo złożone w pół wzdłuż długiej osi pędu; niekiedy mogą one być pofałdowane [v. plicata], zwinięte [v. voluta] ( lub pomarszczone [v. corrugaliva]. Analizując rozmieszczenie kolejno po sobie następujących liści pączku [aestivio] widzimy, iż mogą one zupełnie nie stykać się ze sobą albo stykać się tylko brzegami [a e. Read more… »

Komórki embrionalne

Komórki embrionalne wyodrębniają się już w szczytowej partii stożka wzrostu, jako jedna lub też kilka warstw peryferycznych, tworzących tunikę oraz otoczony przez nią trzon centralny, zwany korpusem. Również i poniżej szczytu stożka wzrostu komórki tworzące tunikę dzielą się przede wszystkim ścianami antyklinalnymi, podczas gdy ściany komórek korpusu są zorientowane antyklinalnie i peryklinalnie. Jednak wierzchołki wzrostu widłaków, większości drzew iglastych i np. trawy Saccharum nie wykazują takiego zróżnicowania; nie mają one zupełnie tuniki. Zawiązki liści oraz zawiązki pędów bocznych rozwijają się w postaci wielokomórkowych uwypukleń, powstających w wyniku lokalnego podziału komórek. Read more… »

Komórka szczytowa

Na szczycie wierzchołka wzrostu pędu skrzypów i większości paproci występuje tylko jedna komórka szczytowa. Komórka ta ma często kształt trójściennej piramidy (czworościanu) zwróconej swoją uwypukloną podstawą na zewnątrz, Jest cna trójsieczna; oddzielane przez nią segmenty odkładane są ku podstawie wierzchołka wzrostu. Widziana z góry ma kształt trójkąta równobocznego, w którym nowe płaszczyzny podziałowe zakładające się równolegle do ścian bocznych odcinają kolejno z trzech jego stron nowe segmenty. Każdy z powstałych segmentów dzieli się w dalszym ciągu nowymi ścianami komórkowymi; zawiązki liści powstają początkowo również z jednej z reguły klinowatej komórki szczytowej; komórka ta wszelako jest w tym przypadku dwusieczna. Najczęściej jednak zatraca ona następnie charakter komórki szczytowej; zawiązki l iści kształtują się ostatecznie następstwie „wzrostu brzeżnego”, który odbywa sie przy współudziale licznych komórek brzeżnych, stanowiących równowartościowe elementy tkanki embrionalnej. Read more… »

Oś pędu

Na osi pędu osadzone są liście; zadaniem osi jest powiększanie rozmiarów systemu pędowego przez jej wydłużanie się, tworzenie nowych liści oraz pędów bocznych. Służy też ona do przewodzenia substancji pomiędzy liśćmi a korzeniami; prócz tego może magazynować pewne substancje zapasowe. Liście, podobnie jak płaskie szerokie rozgałęzienia roślin plechowych, stanowią organy asymilacji; pełnią one również funkcję organów transpiracji. Łodyga i liście są przystosowane swoją zewnętrzną i wewnętrzną budową do pełnienia wymienionych funkcji. Wierzchołek wzrostu. Read more… »

Tkanka wzmacniająca

Tkanka wzmacniająca tworzy w łodydze warstwy albo pasma zbudowane z kolenchymy lub sklerenchymy; u wielu roślin jest ona zlokalizowana blisko powierzchni w wystających krawędziach łodygi. W korze pierwotnej pędów nadziemnych występuje ona bezpośrednio pod epidermą lub w jej pobliżu, rzadziej natomiast w głębszych partiach łodygi. Tkanka wzmacniająca czyni łodygę wytrzymałą na zginanie. Zostaje to osiągnięte przy zużyciu niewielkiej ilości materiału wzmacniającego przez rozmieszczenie go w warstwach peryferycznych. Powszechnie znany jest fakt, iż rury żelazne nawet o bardzo cienkich ścianach mają dużą wytrzymałość na zginanie. Read more… »

Pochwa skrobiowa

Najbardziej wewnętrzna warstwa komórek kory pierwotnej może być wykształcona w nadziemnych pędach roślin lądowych jako pochwa skrobiowa z dużymi, łatwo przemieszczającymi się ziarnami skrobi, W pędach podziemnych oraz w łodygach roślin wodnych najbardziej wewnętrzna warstwa kory pierwotnej tworzy typową jednowarstwową endodermę. Natomiast rośliny o pędach Zdrewniałych nie wykształcają endodermy. W licznych pędach nadziemnych brak wyraźnie zaznaczonej granicy kory pierwotnej. Walec osiowy. Przebiegający środkiem łodygi walec osiowy zbudowany jest głównie z tkanki miękiszowej, która w związku z jej położeniem we wnętrzu łodygi jest bezbarwna lub może zawierać chloroplasty tylko w niewielkiej liczbie, nawet w pędach nadziemnych. Read more… »

Liście na wierzchołku łodygi

Liście powstają na wierzchołku łodygi nie zawsze w tej kolejności, w jakiej występują na spirali zasadniczej; podobnie również nie muszą powstawać jednocześnie zawiązki wszystkich liści tego samego okółka. Zdarza się nawet, iż tylko jedna strona wierzchołka wzrostu wykazuje znaczną aktywność w tworzeniu zawiązków liści. Również dywergencje liści całkowicie wykształconej łodygi ulistnionej skrętolegle nie zawsze odpowiadają dywergencjom zawiązków liści na jej szczycie. Mianowicie, pomijając ulistnienie, dywergencje te zbliżone są coraz bardziej do kąta granicznego. Dywergencje liści całkowicie wykształconej łodygi stanowią często wynik późniejszego skręcenia sie młodej łodygi. Read more… »

Typy ulistnienia okółkowego

Poszczególne typy ulistnienia okółkowego wykazują różną, ale stałą dla każdego typu liczbę liści w okółku. Kąt dywergencji pomiędzy sąsiadującymi liśćmi każdego okółka ma tę samą wartość . Odpowiada ona obwodowi kola, podzielonemu przez liczbę liści w okółku. W różnych okółkach tej samej łodygi kąt dywergencji ma z reguły tę samą wartość. Liście kolejno po sobie następujących okółków są zwykle międzyległe: w sąsiadujących ze sobą okółkach położenie ich zmienia się w ten sposób, że np. Read more… »

Rośliny o ulistnieniu skrętoległym

U roślin o ulistnieniu skrętoległym szczególnie częste są wartości dywergencji 1/3, 5/8,18/84. Licznik każdego z tych ułamków stanowi sumę liczników dwu ułamków poprzednich, mianownik zaś sume ich mianowników. W obrębie tego szeregu, dajacego się w odpowiedni sposób przedłużać, wszystkie wartości dywrgencji mieszczą się pomiędzy 112 (1800), a (1200) obwodu łodygi. Im bardziej oddalają się one od początku szeregu, tym bardziej zbliżają się do kąta (granicznego) 13703028. Podany szereg ułamków nazwano szeregiem głównym różnych typów ulistnienia skrętoległego. Read more… »

Wiązka łodygowo-liściowa

Wszystkie wiązki liściowo-łodygowe tworzą w obrębie łodygi siatkowatą rurę, co umożliwia równomierne zaopatrywanie pędu w wodę i sole mineralne. Każda wiązka łodygowo-liściowa, wstępująca w łodydze od dołu ku górze, może dostarczać wodę większym odcinkom pędu. Obraz przebiegu wiązek jest zawsze bardzo regularny, kunsztowny  różny całkowicie u różnych gatunków; jest on w znacznym stopniu niezależny od szczególnych cech ulistnienia. Środkowa wiązka każdego szlaku liściowego zbiega w międzywęźlu prostą linią ku dołowi, jednak już w następnym, niżej leżącym węźle dzieli więc na dwa rozchylające się ramiona. Ramiona te łączą się z sąsiednimi bocznymi wiązkami szlaków liściowych pary liści, która należy do tego węzła. Read more… »